Γράφει ο Ζαχαριουδάκης Ηλίας
Μία κοινωνία διχασμένη, σε κρίση, σε διάσπαση. Η πολιτική τακτική που ακολουθείται τα τελευταία (μνημονιακά) χρόνια (και ανέκαθεν) είναι δουλεμένη, μελετημένη και έως και σήμερα απόλυτα επιτυχημένη: διαίρει και βασίλευε. Ο Κυβερνών διατηρεί και εξασφαλίζει την εξουσία του σπέρνοντας τη διχόνοια μεταξύ των αντιπάλων του. Στη προκειμένη περίπτωση οι αντίπαλοι της Κυβέρνησης είναι –πόσο οξύμωρο- ο ίδιος ο λαός, τον οποίο επιδιώκει να σώσει. Η σωτηρία του λαού είναι η εξαθλίωσή του, έτσι όπως επιτάσσει και ορίζει η «επιτυχημένη» και «ανθρώπινη» συνταγή του νεοφιλελευθερισμού. Τα χαμηλά έως και ανύπαρκτα μεροκάματα στο όνομα του ανταγωνισμού, η φτώχια, η εξαθλίωση, η απόρριψη της πολιτικής, ο ισοπεδωτισμός, το μίσος, αποτελούν την εγγύηση για την οικονομική και την κοινωνική ανάκαμψη ενός λαού προδομένου, μπερδεμένου και κυρίως αδικημένου. 
Ήδη από την αρχή της επιβολής αυτής της σωτηρίας, ως αιτίες της κρίσης και φυσικά ως μαύρα πρόβατα της ελληνικής οικονομίας είχαν χαρακτηριστεί διάφορα μέλη από όλο το φάσμα της ελληνικής κοινωνίας: οι δημόσιοι υπάλληλοι (και γενικά ο δημόσιος τομέας), οι στρατιωτικοί, οι οδηγοί ταξί, οι εκπαιδευτικοί, οι λιμενεργάτες κ.ο.κ. Αυτές τις μέρες το μαύρο πρόβατο της ελληνικής κοινωνίας, που πρέπει να συνετιστεί, να αλλάξει και να προοδεύσει είναι η Ελληνική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση. Η απόφαση της Κυβέρνησης για τη περίπτωση της ΕΡΤ, ήταν ίσως η –έως και σήμερα- πιο ακραία: αποφάσισε εν μία νυκτί το κλείσιμό της και την αντικατάστασή της από ένα καινούργιο φορέα. Ας εξετάσουμε λοιπόν την επιλογή αυτή, υπό το πρίσμα της νομιμότητας που την διακατέχει και της επιχειρηματολογίας που τη δικαιολογεί:
Νομιμότητα
Η απόφαση για το κλείσιμο της ΕΡΤ έγινε με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Σύμφωνα με το άρθρο 44/1 του Συντάγματος, οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου μπορούν να εκδίδονται αποκλειστικά και μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις και σε εξαιρετικά επείγουσες και απρόβλεπτες ανάγκες. Κατά συνέπεια δημιουργείται το ερώτημα εάν στην εν λόγω περίπτωση συντρέχει καμία τέτοια περίπτωση, η οποία νομιμοποιεί το ξαφνικό κλείσιμο της δημόσιας τηλεόρασης. Ο προβληματισμός ενισχύεται εάν αναλογιστούμε ότι δεν τηρήθηκαν ούτε οι τυπικές διαδικασίες που συνοδεύουν την εκάστοτε Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου: «Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη Bουλή για κύρωση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72/1, μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της Bουλής σε σύνοδο. Αν δεν υποβληθούν στη Bουλή μέσα στις προαναφερόμενες προθεσμίες ή αν δεν εγκριθούν από αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή τους, παύουν να ισχύουν στο εξής». Παράλληλα με τα παραπάνω, η νομιμοποίηση της απόφασης όλο και εξασθενεί με την διαφωνία (έστω και βελούδινη) ακόμα των κομμάτων της συγκυβέρνησης (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ).
Επιπροσθέτως η «αποσιώπηση» της ΕΡΤ μπορεί να κριθεί και ως αντισυνταγματική, διότι με την κατάργηση της δημόσιας τηλεόρασης καταλύεται η πολυφωνία των ΜΜΕ που επιτάσσει το Σύνταγμα (άρθρο 15/2) που αποτελεί την εγγύηση για το δημοκρατικό πολίτευμα, ενώ πλέον ο πολίτης παραδίδεται κυριολεκτικά στην «ιδιωτική ενημέρωση». Εξελίξεις που εάν ισχύσουν ακόμη και για 2 μήνες (το διάστημα που εξήγγειλε ο κ. Κεδίκογλου), μέχρι τη δημιουργία της νέας δημόσιας τηλεόρασης, θέτουν σε τεράστια αμφισβήτηση τα (όποια) δημοκρατικά θεμέλια του εν λόγω πολιτεύματος. [1]
Επιχειρηματολογία
Εκτός όμως της νομιμότητας που (δεν) συνοδεύει την απόφαση και την όλη διαδικασία, είναι ανάγκη να γίνει και μία κριτική στο φλέγον θέμα της επιχειρηματολογίας που υποστήριξε την εν λόγω απόφαση. Διά στόματος κυβερνητικού εκπροσώπου, «η ΕΡΤ είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση μοναδικής αδιαφάνειας και απίστευτης σπατάλης».
Η φράση αυτή ουσιαστικά καταγράφει τη φιλοσοφία της όλης απόφασης, η οποία μπορεί να ενισχυθεί εάν επιπλέον αναλογιστούμε:
·         ότι  υπάρχουν 19 περιφερειακοί ραδιοφωνικοί σταθμοί, που όμως εκπέμπουν το ίδιο πρόγραμμα τις 20 από τις 24 ώρες της ημέρας.
·         Ότι εκδίδεται ένα περιοδικό που δεν έχει αναγνώστες.
·         Ότι δεν υπάρχει εμπορικό τμήμα, με αποτέλεσμα να μην αντλεί διαφήμιση από την Αγορά, ακόμα και σε μεγάλα γεγονότα που συγκεντρώνουν υψηλότατη τηλεθέαση.
·         Επίσης η ύπαρξη 6 λογιστηρίων δημιουργεί ερωτηματικά, όταν μάλιστα υφίσταται μία άρνηση να υλοποιηθούν σχέδια εκσυγχρονισμού, που προέβλεπαν π.χ. τη λειτουργία ενός λογιστηρίου αντί για τα 6.
·         Επιπλέον δεν έχουν πραγματοποιηθεί οι αναγκαίες καταγραφές τις περιουσίας της ΕΡΤ, ώστε να γίνουν φανερές οι σπατάλες και οι λεηλατήσεις που έχει υποστεί ο ελληνικός λαός.
·         Ο ελληνικός λαός πληρώνει με το χαράτσι για την ΕΡΤ, γύρω στα 300 εκατομμύρια το χρόνο.
·         Οι μισθοί των μεγαλοδημοσιογράφων είναι υπέρογκοι.
·         Και τέλος, όπως λέγεται, η πρόσληψη των εργαζομένων στην ΕΡΤ, δεν έγινε με καθεστώς διαφάνειας.
Τα παραπάνω αποτελούν επιχειρηματολογία υπέρ του «ορθού» κλείσιμου της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης. Αναμφίβολα όλα τα παραπάνω έχουν μία δόση αλήθειας. Οι παθογένειες της ΕΡΤ, όπως και των δημοσίων οργανισμών συλλήβδην είναι μεγάλες και γνωστές. Όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε για τις κρατικοδίαιτες επιχειρήσεις του δημοσίου και την υπάρχουσα διαφθορά σους κόλπους τους. Ωστόσο τα πάντα χρίζουν κριτικής ώστε να εξαχθεί ένα αντικειμενικό συμπέρασμα. Ας την παρακολουθήσουμε:
·         Η λειτουργία της ΕΡΤ είναι αποκλειστικά ευθύνη της εκάστοτε ελληνικής Κυβέρνησης που κάθε φορά που αναλάμβανε τα ηνία, όριζε τους επικεφαλείς που εκείνη θεωρούσε ότι μπορούσαν να αποδώσουν καλύτερα. Τους περίφημους διευθυντές, γενικούς κλπ. Ωστόσο σε αυτή τη περίπτωση υπάρχουν μαρτυρίες (γραπτές και μη) για υπαλλήλους, γενικούς και διευθυντές-φαντάσματα που ποτέ δεν παρουσιαζόντουσαν στην εργασία τους παρά μόνο για την μισθοδοσία. Κατά συνέπεια και η (αποδεδειγμένη) κακοδιαχείριση στα οικονομικά καθιστά υπεύθυνους τους ίδιους τους Κυβερνόντες.
·         Η δομή της ΕΡΤ (με τα 6 λογιστήρια..) είναι και πάλι ευθύνη των Κυβερνόντων που όλα αυτά τα χρόνια δεν άκουγαν ούτε τις φωνές των εργαζομένων της ΕΡΤ, ούτε την κοινή λογική για τις εν λόγω παθογένειες. Αντίθετα τέτοια παραδείγματα υπεράριθμων υπηρεσιών αναδεικνύουν τις πελατειακές σχέσεις και τα ρουσφέτια που έλαβαν και λαμβάνουν χώρα στο δημόσιο τομέα, τα οποία εκμεταλλεύτηκαν τελικά οι Κυβερνήσεις.
·         Οι υπέρογκοι μισθοί και γενικά η γενναιόδωρη μισθοδοσία σε μεγαλοστελέχη, μεγαλοπαρουσιαστές, δημοσιογράφους, διευθυντές, υπαλλήλους, είναι μία παθογένεια που ενυπήρχε αλλά αμφιβάλω εάν υφίστατο σε όλα «τα μήκη και τα πλάτη» της ΕΡΤ. Με λίγα λόγια μάλλον ισχύει για ένα συγκεκριμένο αριθμό εργαζομένων, οι οποίοι όμως πιθανόν ούτε στο δρόμο να έβγαιναν, ούτε να μοχθούσαν καθημερινά για την ελληνική τηλεόραση και που «ευνοήθηκαν» από τη τάση της εποχής για καλούς μισθούς (κυρίως οι παρουσιαστές). Το τελευταίο είναι όντως αρνητικό, δεν πρέπει να κρίνεται όμως με τη λογική του ισοπεδωτισμού.
·         Το χαράτσι που καλείται να πληρώσει ο κάθε πολίτης της Χώρας για την Δημόσια Τηλεόραση αντιστοιχεί σε περίπου 4 ευρώ το μήνα. Με αυτά τα χρήματα ο πολίτης της Ελλάδος εξασφαλίζει την ύπαρξη 5 τηλεοπτικών καναλιών (ΕΤ1, ΝΕΤ, ΕΤ3, ERT world και ERT HD), 7 ραδιοφωνικών σταθμών με έδρα την Αθήνα (Πρώτο Πρόγραμμα, Δεύτερο Πρόγραμμα, Τρίτο Πρόγραμμα, ΚΟΣΜΟΣ, ΦΙΛΙΑ, ΕΡΑ ΣΠΟΡ και Πέμπτο Πρόγραμμα – Φωνή της Ελλάδος), 3 ραδιοφωνικών σταθμών με έδρα τη Θεσσαλονίκη (95,8, 102 και Τρίτο), 19 περιφερειακών ραδιοφωνικών σταθμών ανά την Ελλάδα. Μουσικά Σύνολα (Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα, Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής και Χορωδίας), το περιοδικό «Ραδιοτηλεόραση», το διαδικτυακό τόπο www.ert.gr, το web tv και το Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ.
·         Το μείζον θέμα των πελατειακών σχέσεων και των αδιαφανών προσλήψεων πράγματι υπάρχει ωστόσο οποιαδήποτε θέση που υποστηρίζει ότι ΌΛΟΙ οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ ήταν βολεμένοι, ΌΛΟΙ ήταν λαμόγια, ΌΛΟΙ ήταν διεφθαρμένοι, αργόσχολοι και τεμπέληδες δεν μπορεί να γίνει αντικειμενικά αποδεκτή. Εάν όντως κάποιος διαθέτει μαρτυρίες ή και στοιχεία που αποδεικνύουν την αδιαφάνεια των προσλήψεων να τα καταθέσει στη δικαιοσύνη. Εάν πάλι διαθέτει στοιχεία για όλο το φάσμα των υπαλλήλων της ΕΡΤ πως όλοι ήταν βολεμένοι και με «μέσο», τότε ήδη από χθες έπρεπε να είχε προχωρήσει στις ανάλογες ενέργειες. Η ελληνική κοινωνία θα ήταν μαζί του.
Τα παραπάνω αναδεικνύουν την σαθρότητα των επιχειρημάτων και την ανηθικότητα της απόφασης. Ωστόσο είναι ανάγκη να τονιστεί ότι το μείζον θέμα της όλης υπόθεσης είναι ουσιαστικά ότι με την κατάργηση της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, υπονομεύεται και υποτιμάται η λειτουργικότητα και αναγκαιότητα του δημοσίου χαρακτήρα που διέπει όχι μόνο την ΕΡΤ, αλλά και όλους τους Κρατικούς Φορείς.
Η λογική που υποστηρίζει ότι επειδή η ΕΡΤ (ή οποιοσδήποτε Κρατικός Φορέας) είναι ελλειμματική πρέπει να κλείσει και να έρθει στη θέση της κάτι κερδοφόρο αντιβαίνει σε όλη τη φιλοσοφία του δημοσίου χαρακτήρα. Η δημόσια τηλεόραση πρέπει να παρέχει το σήμα σε όλο τον κόσμο και σε όλο τον ελληνισμό, να προωθεί τον ελληνικό πολιτισμό (όπως αυτό μεταφράζεται – ακόμη και μη εμπορικό) και να παρέχει αντικειμενική πληροφόρηση. Όλα αυτά σε γενικές γραμμές είναι εφικτά και με 4 ευρώ το μήνα, χωρίς να χρειαστούν εμπορικά προγράμματα υποκουλτούρας και διαφημίσεις, όπως φυσικά και χωρίς Κυβερνήσεις που  εκμεταλλεύονται και κερδοσκοπούν εις βάρος αυτού. Η λογική του κέρδους καταστρέφει τη λειτουργία του Δημοσίου χαρακτήρα. Κανείς δεν επιθυμεί ένα Δημόσιο σπάταλο, αντιθέτως όλη η ελληνική κοινωνία επιζητά ένα Δημόσιο με  δικαιοσύνη και ανθρωπιά.
Υ.Γ. Δεν είναι υποκριτικό το γεγονός ότι οι πολιτικοί ηγέτες, που οι ίδιοι δημιούργησαν, εξέθρεψαν και καθόρισαν τη σημερινή μορφή της ΕΡΤ, να υποστηρίζουν ότι θα φτιάξουν ένα καινούργιο φορέα, αδιάφθορο και σωστό;


[1] Επειδή ο γράφων δεν ειδικεύεται σε θέματα νομικής φύσεως, η επιχειρηματολογία βασίζεται στη θέση των ελληνικών δικηγορικών συλλόγων, βλέπε: enikos.gr
Advertisements