Γράφει ο Ζαχαριουδάκης Ηλίας

Μπορεί να υπάρξει εκπαιδευτικό ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χωρίς φοιτητικές παρατάξεις; Φοιτητικές παρατάξεις ανεξάρτητες, χωρίς κομματικές παρεμβάσεις; Φοιτητικός συνδικαλισμός χωρίς την καθοδήγηση και την οργάνωση που παρέχει ο κομματικός σχηματισμός μπορεί να γίνει πραγματικότητα; Ο θεσμός των φοιτητικών παρατάξεων έχει εκφυλιστεί; Γιατί αξιοσημείωτη μερίδα (πρωτοετών) φοιτητών γυρνάει τη πλάτη στις φοιτητικές παρατάξεις; Τελικά οι φοιτητικές παρατάξεις, είναι οι φοιτητικές νεολαίες των κομμάτων;

Αλήθεια, αρκετοί (εντός των οποίων και ο γράφων) δεν έχουν «μπερδευτεί» ονομάζοντας τις φοιτητικές παρατάξεις ως «κόμματα» ή έστω «κομματικές παρατάξεις»; Είναι όμως έτσι στη πραγματικότητα; Η απάντηση των «ενταγμένων» φοιτητών σε αυτή την «αυθαίρετη» ταύτιση που πραγματοποιείται σχεδόν ασυνείδητα, είναι τις περισσότερες φορές -όχι όμως από όλες τις παρατάξεις- αρνητική. Οι φοιτητές που συμμετέχουν και παρέχουν το χρόνο και την ενέργειά τους σε αυτές, αρνούνται την ταύτιση, ή έστω την αποδέχονται σε περιορισμένο ωστόσο βαθμό. Γιατί όμως υφίσταται αυτή η ασυνείδητη ταύτιση των φοιτητικών παρατάξεων με τα πολιτικά κόμματα; Μήπως ο θεσμός αυτός τελείται μέσω αυτής της ταύτισης, σε κρίση;
Η ταύτιση των εκάστοτε φοιτητικών παρατάξεων με ένα κομματικό σχηματισμό, δεν είναι αυθαίρετη και δεν αντικρούει στην πραγματικότητα. Αντίθετα είναι μία πραγματικότητα, για πολλούς και διάφορους λόγους. Ένας κύριος λόγος είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις ένας φοιτητικός σχηματισμός δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όταν δεν στηρίζεται τόσο τεχνογνωσιακά όσο και οικονομικά από ένα κομματικό σχηματισμό. Ο εκάστοτε κομματικός σχηματισμός οργανώνει, κατευθύνει και στηρίζει ουσιαστικά τον αντίστοιχο φοιτητικό σχηματισμό. Και αυτή η συμβολή δεν είναι αμελητέα για την εκάστοτε παράταξη που έχει ως ευθύνη να καταθέσει προτάσεις, να στηρίξει τον φοιτητικό αγώνα και να ασχολείται ουσιαστικά με τα ενδότερα του Πανεπιστημίου. Άρα, ένας ανεξάρτητος φοιτητικός σχηματισμός, χωρίς τη στήριξη ενός κομματικού φορέα ίσως να σήμαινε αυτόματα και μικρή επιρροή στους κόλπους του πανεπιστημίου, την έλλειψη οργάνωσης και κατά συνέπεια τη σύντομη διάρκεια της «ζωής» του.
Ωστόσο, η –ίσως σύμφωνα και με τα παραπάνω- «αναγκαία» σύνδεση των παρατάξεων με τον εκάστοτε κομματικό σχηματισμό φέρει και αρνητικές επιπτώσεις. Η εν λόγω σύνδεση που παράγει την ταύτιση, προ-κατευθύνει και προ-διαθέτει αρνητικά ή θετικά τον εκάστοτε φοιτητή. Αυτό συμβαίνει διότι ο τελευταίος καλείται να επιλέξει εάν θα ενταχθεί τελικά στην -εκ των πραγμάτων- φοιτητική νεολαίο του κάθε κόμματος. Οπότε σε αυτή του την επιλογή (ειδικά στη περίπτωση που πρόκειται για πρωτοετή φοιτητή, ο οποίος, στις περισσότερες των περιπτώσεων, είναι ακόμα πολιτικά «ανώριμος»), θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, τόσο οι οικογενειακές-κοινωνικές επιρροές, όσο και τα πλεονεκτήματα που ενδεχόμενα θα μπορούσε να αποκτήσει με την ένταξή του σε μία παράταξη (μία πιο προσφιλή εικόνα, ίσως και ευνοϊκότερη βαθμολογική «μεταχείριση»). Η επιλογή λοιπόν, εάν δεν είναι αποτέλεσμα πολιτική τοποθέτησης, θα είναι αποτέλεσμα αποδοχής ή μη, μίας κομματικής επιλογής.
Κατά συνέπεια, «άτυπα» έχει διαμορφωθεί ήδη το πλαίσιο του –κατά τα άλλα ευκταίου- (φοιτητικού) συνδικαλισμού, το οποίο ουσιαστικά εκφράζεται με την αναπαραγωγή της κομματικής γραμμής που λαμβάνει η κάθε φοιτητική παράταξη από το κομματικό της φορέα. Ωστόσο, όσο πιο πιστή είναι η αναπαραγωγή της κομματικής γραμμής, τόσο η πολιτικοποίηση του ενταγμένου φοιτητή μεταλλάσσεται σε «κομματοποίηση», δηλαδή (τυφλή ή όχι) υποστήριξη του εκάστοτε κομματικού φορέα που στηρίζει τον φοιτητικό σχηματισμό στον οποίο έχει ενταχθεί.
 Το γεγονός που αφορά την αναπαραγωγή της κομματικής γραμμής αποτελεί μία πραγματικότητα η οποία μπορεί να συζητηθεί σχετικά με το κατά πόσο ελαστική είναι η κομματική γραμμή: δηλαδή εάν στους ενταγμένους παραταξιακά φοιτητές, παρέχεται η δυνατότητα να δράσουν «ελεύθερα», πχ. παρουσιάζοντας μία «αυτόνομη – χωρίς κομματική παρέμβαση- πρόταση στο τμήμα που φοιτούν,  ειδικά μάλιστα όταν αυτή η πρόταση αφορά φλέγοντα πολιτικά ζητήματα. Φυσικά στο παρελθόν, έχουν υπάρξει περιπτώσεις που η φοιτητική νεολαία ενός κόμματος έχει διαφοροποιηθεί από τη κομματική γραμμή, ωστόσο κάθε τέτοια ενέργεια αντιπροσωπεύει ένα ψήγμα αντίδρασης απέναντι στη γενικότερη προσήλωση που υφίσταται (και αποδεικνύεται με τα χρόνια), μεταξύ φοιτητικής νεολαίας και κομματικού σχηματισμού.
Επομένως δημιουργείται ένα κομβικό ερώτημα: μπορεί ένας φοιτητικός σχηματισμός να παραμείνει ζωντανός, ασκώντας ουσιαστικό και εποικοδομητικό συνδικαλισμό για το καλό των φοιτητών και του Πανεπιστημίου, χωρίς το κομματικό έρεισμα και την επικουρία;
 Η απάντηση προσεχώς..
Advertisements