Γράφει ο Γιώργος Ρίζος

         Μετά και την ανάληψη ευθύνης για τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Παρασκευής 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι από το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της Συρίας (ISIS), διατυπώνονται ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με το παρασκήνιο πίσω από την άνοδο των τζιχαντιστών. Η τρομακτική αυτή άνοδος της οργάνωσης, αλλά και ο ίδιος ισχυρός αντίκτυπος της δράσης της, συνθέτουν ένα σκοτεινό παζλ, τα κομμάτια του οποίου βυθίζονται στο αίμα κάθε φορά που επιχειρείται ανάλυσή τους. Σε ένα χαοτικό πλαίσιο γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, πρέπει σε πρώτη φάση να επισημανθεί ότι η οργάνωση όπως είναι γνωστή σήμερα είναι από πολλές απόψεις ένα προϊόν μίας διαμάχης που βρέθηκε στο επίκεντρο του εμφυλίου πολέμου της Συρίας. Η διαμάχη μεταξύ του ηγέτη Μπασάρ αλ-Άσαντ και της αντιπολίτευσης, αποτελεί επομένως κομβικό σημείο κατανόησης της ύπαρξης και της ενίσχυσης του ISIS.

         Η ιστορία αρχίζει να γράφεται τον Μάρτιο του 2011 όταν εξαπολύονται ο συριακός στρατός και τα πρώτα πυρά από τη συριακή κυβέρνηση του Μπασάρ αλ-Άσαντ, κατά των ειρηνικών διαδηλωτών της «Αραβικής Άνοιξης». Τον Ιούλιο, κάποιοι διαδηλωτές αλλά και λιποτάκτες του στρατού σχημάτισαν μάχιμες μονάδες, οι οποίες ξεκίνησαν μια εκστρατεία εξέγερσης κατά του συριακού στρατού. Επικαλέστηκαν το προσωνύμιο «Ελεύθερος Συριακός Στρατός» και η εξέγερσή τους αποτελεί το εναρκτήριο λάκτισμα του εμφυλίου πολέμου.

         Εξτρεμιστές από τη Συρία και τη γύρω περιοχή άρχισαν να ταξιδεύουν προς τη Συρία για να ενοποιηθούν κάτω από τη σημαία του «Ελεύθερου Συριακού Στρατού». Είναι η στιγμή που ο Άσαντ αποφασίζει να χρωματίσει την εξέγερση με το στοιχείο του εξτρεμισμού, δηλαδή με το στοιχείο αυτό που μέσω του εκφοβισμού στοχεύει στην επιβολή. Ελευθερώνει τζιχαντιστές φυλακισμένους, οι οποίοι αναμειγνύονται με το εξεγερμένο πλήθος, προκειμένου να «χρωματίσουν» τη διαδήλωση με εξτρεμισμό, καθιστώντας έτσι την ξένη βοήθεια, φωνή στο κενό.

         Ένα χρόνο αργότερα, τον Ιανουάριο του 2012, η Αλ-Κάιντα σχηματίζει ένα υποκατάστημα στη Συρία, το Τζαμπάτ αλ Νούσρα, ενώ ταυτόχρονα ομάδες Κούρδων, που αναζητούσαν εδώ και καιρό αυτονομία, οπλίζονται και αποσχίζονται από την κυριαρχία του Άσαντ στο Βορρά. Από την άλλη πλευρά, όμως, ο δικτάτορας δε μένει αβοήθητος καθώς το Ιράν, που αποτελεί το σημαντικότερο σύμμαχό του, επεμβαίνει για λογαριασμό του στέλνοντας τον Χεσμπολάχ, λιβανέζικη εθνοφρουρά που υποστηρίζεται από το Ιράν, να πολεμήσει δίπλα στον Άσαντ.

         Το 2013 τα αραβικά κράτη δείχνουν την αρωγή τους υπέρ των ανταρτών της Συρίας αποστέλλοντας χρήματα και όπλα. Επομένως, μέχρι αυτό το σημείο η Μέση Ανατολή έχει διχοτομηθεί στις γενικά σουνιτικές δυνάμεις (θεωρούν ότι οποιοσδήποτε ενάρετος μουσουλμάνος μπορεί να διαδεχθεί το Μωάμεθ), που υποστηρίζουν τους αντάρτες, και στους Σιίτες (θεωρούν ότι οι εκάστοτε θρησκευτικοί ηγέτες πρέπει να είναι στενοί συγγενείς του Προφήτη Μωάμεθ), που υποστηρίζουν τον Άσαντ.

         Τον Απρίλιο του ίδιου έτους οι Η.Π.Α. αποφασίζουν να δράσουν παρασκηνιακά υπογράφοντας μια κρυφή εντολή που εξουσιοδοτεί τη CIA να εκπαιδεύσει και να εξοπλίσει τους αντάρτες. Τον Αύγουστο ο Άσαντ αντιδρά έμπρακτα πλέον χρησιμοποιώντας χημικά όπλα εναντίον των πολιτών αναγκάζοντας έτσι τις Η.Π.Α. να υποχωρήσουν. Ωστόσο, η όλη κατάσταση καθιστά τη Συρία σε διαμάχη μεγάλων δυνάμεων, τουτέστιν Αμερική εναντίον Άσαντ και Ρωσία υπέρ του. Μία Ρωσία που φοβάται για την εξάπλωση του ριζοσπαστικού ισλαμισμού και την απώλεια του ρόλου της ως υπερδύναμης, σε έναν κόσμο όπου τα δυτικά έθνη αναλαμβάνουν όλο και συχνότερα μονομερείς στρατιωτικές επεμβάσεις.

         Το 2014 μέλη της Αλ-Κάιντα χωρίζονται από τους αντάρτες λόγω διαφωνιών σχετικά με τη Συρία και γεννούν μια νέα ομάδα που την αποκαλούν Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της Συρίας, γνωστό και ως ISIS, το οποίο πλέον δεν πολεμά το δικτάτορα αλλά την Αλ-Κάιντα και τους Κούρδους χαράσσοντας ένα μικρό έδαφος που το αποκαλούν το χαλιφάτο τους. Τον Ιούλιο το Πεντάγωνο εντείνει την ενίσχυσή του σχεδιάζοντας δικό του πρόγραμμα εκπαίδευσης για τους αντάρτες προκειμένου να πολεμήσουν το ISIS και όχι τον Άσαντ. Με αυτόν τον τρόπο αποπειρώνται να δείξουν ότι εναντιώνονται ως επί το πλείστον στο ISIS και ότι δεν υπάρχουν άλλοι ομοϊδεάτες.

         Έτσι, λοιπόν, σήμερα δεν πρυτανεύει παρά η σύγχυση περί της θέσεως που λαμβάνει τελικά η κυβέρνηση των Η.Π.Α. άλλα και γενικότερα των δυτικών δυνάμεων στον πόλεμο. Ουσιαστικά αυτό που προσπαθεί να κατορθώσει η Αμερική είναι να δημιουργήσει πανίσχυρους (κατά τα φαινόμενα) εχθρούς ώστε να δείξει στη συνέχεια ότι μπορεί να τους εξουδετερώσει. Οι Αμερικανοί μετακινούν κάθε φορά το όριο της ανάγκης και της ασφάλειας για όλη την υφήλιο για να συμπεριλάβουν τα δόγματα, τις ανάγκες και τις ιδεοληψίες τους εξυπηρετώντας τοιουτοτρόπως τα ιδιαίτερα συμφέροντά τους. Αυτή τη φορά το ISIS είναι ο στρατηγικός εχθρός όπως κάποτε ο κομμουνισμός, ο Σαντάμ και αργότερα η Αλ Κάιντα. Το φάντασμα που γίνεται πραγματική απειλή μέσα από την ατζέντα φόβου των ΗΠΑ. Όσο πιο μεγάλο εμφανίζεται το φάντασμα, τόσο πιο πραγματικά και πολλά είναι τα θύματα.

Advertisements