Γράφει η Αθηνά Θανάση

H εκλογική αναμέτρηση της 26ης Ιουνίου 2016 στην Ισπανία έληξε με την άνετη επικράτηση του κεντροδεξιού κόμματος. Το Λαϊκό Κόμμα (Partido Popular) του Rajoy άφησε τρίτους τους Unidos Podemos που το προηγούμενο διάστημα καλλιεργούσαν προσδοκίες νίκης.

Με την προσέλευση να κυμαίνεται στα ίδια με την περίοδο του Δεκεμβρίου επίπεδα (69,84%), το συντηρητικό κόμμα ενισχύθηκε, αν και δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία. Οι Σοσιαλιστές αναδείχθηκαν δεύτερη δύναμη, ανατρέποντας και εκθέτοντας τις δημοσκοπήσεις που τους ήθελαν στην τρίτη θέση. Τα αποτελέσματα για τους φιλόδοξους Unidos Podemos δεν ήταν τα αναμενόμενα. Οι ψηφοφόροι τιμώρησαν τον αριστερό συνασπισμό για την αλαζονική στάση που επέδειξε ο Ιglesias. Σταθεροί στα ποσοστά τους παρέμειναν οι κεντρώοι Ciudadanos.

Eυχάριστα ή δυσάρεστα, ομολογουμένως, τα αποτελέσματα των ισπανικών εκλογών προκάλεσαν αίσθηση και πυροδότησαν το ήδη πολωμένο κλίμα. Από τη μία, οι υποστηρικτές του Rajoy υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό τη νίκη του κόμματός τους, ενώ από την άλλη, τα αποτελέσματα εξέπληξαν αρνητικά τους ψηφοφόρους των Podemos, οι οποίοι προσγειώθηκαν ανώμαλα στην πραγματικότητα και είδαν την ελπίδα για κατάρρευση του ισπανικού δικομματισμού να ξεθωριάζει. Σε ενδεχόμενη νίκη του Ιglesias, προσέβλεπαν στην αναδιαμόρφωση του πολιτικού τοπίου,  την  εξυγίανση του πολιτικού βίου και ενεργητική εναντίωση απέναντι στην υπάρχουσα τάξη πραγμάτων.

Ωστόσο, η πλειονότητα των Ισπανών προτίμησε να κολυμπήσει στα γνωστά νερά της δεξιάς παρά να πάρει το ρίσκο να αφεθεί στο ρηξικέλευθο αριστερό ρέμα. Ο αέρας ανανέωσης, η υπόσχεση για επαναπροσδιορισμό της έννοιας του κράτους δικαίου και στροφή σε μια πιο δημοκρατική κοινωνία ηττήθηκαν από τη ρητορεία φόβου. Η ισπανική κοινωνία δήλωσε ανέτοιμη ή απρόθυμη να υπερβεί το παλιό και ξεπερασμένο, δίνοντας ψήφο εμπιστοσύνης στο “σύμβολο της διαφθοράς”, όπως έχει επικρατήσει να αποκαλείται ο Rajoy.

Το διάστημα που ακολούθησε, οι μεν (Podemos) κλήθηκαν να διαχειριστούν την εκλογική τους αποτυχία και οι δε (Λαϊκό Κόμμα) να επιλύσουν άμεσα το πολιτικό αδιέξοδο της χώρας, εξετάζοντας τους πιθανούς συνδυασμούς και αναζητώντας συμμάχους για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Το “Σήμερα”

Έπρεπε να περάσουν δέκα ολόκληροι μήνες για να δοθεί λύση στο πολιτικό αδιέξοδο και να αποκατασταθεί το καθεστώς ακυβερνησίας. Ύστερα από δύο ατελέσφορες εκλογικές αναμετρήσεις, ο επικεφαλής του δεξιού Λαϊκού Κόμματος, Μariano Rajoy, ανανέωσε το Σάββατο 29 Οκτωβρίου τη θητεία του. Τα 170 “ναι”, 111 “όχι”, οι 68 σοσιαλιστές (PSOE) που απείχαν και το 1 άκυρο άνοιξαν το δρόμο στο PP. Ο ισπανικός λαός και η αγεφύρωτη ρήξη μεταξύ των κομμάτων της αριστεράς έδωσαν μία δεύτερη ευκαιρία στο Rajoy να αποδείξει αν είναι συνεπής και να παρατείνει το προσδόκιμο ζωής της κυβέρνησής του.

 

//platform.twitter.com/widgets.js

Η προηγούμενη κυβέρνηση ήταν οικονομικοκεντρικά προσανατολισμένη και σχεδιασμένη για να επαναφέρει την σταθερότητα στην οικονομία της χώρας και να εκπληρώνει τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Αυτό που επείγει όμως τώρα είναι η εξεύρεση πολιτικών λύσεων. Το ζητούμενο για τον Rajoy είναι να δημιουργήσει ένα κόμμα που να προσιδιάζει στον 21ο αιώνα, με ουσιαστικές και εκ βάθους αλλαγές και όχι με μικρές πινελιές ανανέωσης. Ένα κόμμα ανοιχτό, δημοκρατικό, που να επιδιώκει το διάλογο.

To Λαϊκό Κόμμα θα θέσει στο τραπέζι δύο βασικά ζητήματα που δεν κατάφερε να λύσει στην προηγούμενή του θητεία. Δύο ελαττώματα που για πολλούς αποτέλεσαν καθοριστικό παράγοντα για την απομάκρυνση των πολιτών από αυτό και τροφοδότησαν την ήδη αρνητικά διαμορφωμένη εικόνα για το κόμμα: αντιπαθητικό προφίλ, επαναπαυμένο στην απόλυτη πλειοψηφία, χωρίς ιδιαίτερη ευαισθησία για τους κοινωνικά αδικημένους και με έναν αρχηγό προστατευμένο πίσω από μια οθόνη.

Μετά την ψήφο εμπιστοσύνης που έλαβε, ο Rajoy έδωσε περιθώριο τέσσερις ημέρες για να οριστικοποιήσει τα πρόσωπα που θα στελεχώσουν το υπουργικό του συμβούλιο. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο Rajoy δεν έχει αντικαταστήσει κανέναν από τους υπουργούς του τα τελευταία πέντε χρόνια. Όποιος αποχώρησε, αποχώρησε οικειοθελώς. Κύκλοι του Rajoy διατείνονταν ότι θα κάνει τις προφανείς αλλαγές ελαχιστοποιώντας το ενδεχόμενο ρίσκου. Δεν θα πρέπει να περιμένουμε μια επαναστατική πολιτική από μεριάς του. O Rajoy το διάστημα που μεσολάβησε μέχρι την ανακοίνωση των ονομάτων, είχε δώσει την εντύπωση ότι αυτό που τον απασχολεί πρωτίστως είναι το αν θα διατηρήσει η αντιπρόεδρος Soraya Sáenz de Santamaría την εξουσία της και αν θα επιτρέψει στην María Dolores de Cospedal να εξακολουθεί να κατέχει τη θέση της στη γενική γραμματεία. Η σύνθεση και η δομή της κυβέρνησης εξαρτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τη ζυγοστάθμιση μεταξύ προσωπικών φιλιών και πολιτικής αναγκαιότητας.

14971292_1239624016080958_775626030_n-1

O Rajoy φρόντισε να είναι φειδωλός στα λεγόμενά του ώστε να αποφύγει τις διαρροές. Την Πέμπτη 3 Νοεμβρίου ανακοίνωσε το νέο κυβερνητικό σχήμα και την επομένη η νέα κυβέρνηση ορκίστηκε ενώπιον του βασιλιά Felipe VI. Ας δούμε τις αλλαγές που έγιναν: οι μοναδικοί που άφησαν τα υπουργεία τους είναι οι τρεις βετεράνοι (Margallo, Fernández Diaz και Morentes), πέντε πρόσωπα διατηρήθηκαν και έγιναν έξι νέες προσθήκες. Σε σύνολο δεκατριών υπουργών περιλαμβάνονται πέντε γυναίκες. Σε νευραλγικούς τομείς ο Iσπανός πρωθυπουργός προτίμησε να μην προβεί σε ανακατατάξεις και μετακινήσεις.

  • Ο υπουργός Οικονομίας, Βιομηχανίας και Ανταγωνιστικότητας Luis de Guindos παρέμεινε επικεφαλής του υπουργείου και ενισχύθηκε αναλαμβάνοντας και ρόλο συντονιστή με τις Βρυξέλλες.
  • Η Soraya Sáenz de Santamaría, το δεξί χέρι του Rajoy, συνεχίζει να κρατά τα ηνία της αντιπροεδρίας της κυβέρνησης και αποκτά νέο ρόλο-κλειδί, αφού πλέον είναι υπεύθυνη για τις σχέσεις της Μαδρίτης με τις υπόλοιπες αυτόνομες περιοχές της Ισπανίας.
  • Ο διπλωμάτης Alfonso Dastis με τη μεγάλη προϋπηρεσία στην ΕΕ ως ευρωβουλευτής αντικατέστησε τον José Manuel García Margallo στο υπουργείο Εξωτερικών υποθέσεων και Συνεργασίας.
  • Η Dolores Cospedal δέχτηκε πολλές κριτικές για τον τρόπο που ασκούσε τα καθήκοντά της ως Γενική Γραμματέας του κόμματος, γι’αυτό και ο Rajoy τής εμπιστεύτηκε το υπουργείο Άμυνας.
  • Το υπουργείο Εκπαίδευσης, Πολιτισμού και Αθλητισμού παραμένει στις αρμοδιότητες του Íñigo Méndez de Vigo που κλήθηκε για να σβήσει τις φωτιές που άναψε ο προκάτοχός του με το νόμο LOMCE. Μέχρι τώρα δεν έχει εγείρει τόσες πολεμικές όσες οι προκάτοχοί του και επιχειρεί να θέσει τις βάσεις για ένα μακρόπνοο πρόγραμμα που θα αφορά στο εκπαιδευτικό σύστημα. Το πρόσθετο καθήκον που του ανατίθεται, είναι ο ρόλος του εκπρόσωπου τύπου της κυβέρνησης.
  • Η María Fátima Báñez είναι και πάλι στο τιμόνι του απαιτητικού υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και καλείται να διαχειριστεί το θέμα των 5.000.000 ανέργων και να ανατρέψει την αρνητική αξιολόγηση που έλαβε για τις αποφάσεις της για εργασιακό και συντάξεις.

Τα έξι καινούρια πρόσωπα ενσωματώθηκαν και έγινε ανασύσταση για να διατηρηθεί η ίδια πολιτική; Ο Rajoy είναι συντηρητικός με την πιο κυριολεκτική σημασία του όρου. Εμπιστεύεται την οικονομική του ομάδα γι’αυτό και τη διατηρεί σχεδόν ανέπαφη, με μοναδική προσθήκη τον Álvaro Nadal -που έχει τη φήμη του αναντικατάστατου- στο υπουργείο Ενέργειας, Τουρισμού και Ψηφιακής Ατζέντας.  Οι κινήσεις που έκανε ήταν λίγο-πολύ αναμενόμενες: προτίμησε να θυσιάσει χωρίς ιδιαίτερο πολιτικό κόστος τους τρεις μεγαλύτερους σε ηλικία υπουργούς (με αποτέλεσμα να μειώνεται ο μέσος όρος ηλικίας της κοινοβουλευτικής του ομάδας) και στελέχωσε τα τρία υπουργεία (Υγείας, Ανάπτυξης και Βιομηχανίας) που είχαν μείνει χωρίς επικεφαλής. Δεν πειραματίστηκε, αλλά, αντίθετα, πριμοδότησε τα άτομα εμπιστοσύνης, όπως έγινε με τον Íñigo Méndez de Vigo, τον υπουργό με την καλοκάγαθη όψη που είναι αμφίβολο αν μπορεί να επιχειρηματολογήσει και να συγκρουστεί με τους Pablo Iglesias και Gabriel Rufián.

Δεν αξιοποίησε την ευκαιρία που του δόθηκε να αναμορφώσει έξι υπουργεία με νέα πρόσωπα με δυναμικό προφίλ. Οι προσδοκίες μεγάλης μερίδας του ισπανικού λαού διαψεύστηκαν και οι αλλαγές που έγιναν προδίδουν μια ομάδα ελλιπή και χωρίς τα απαραίτητα εφόδια για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις: την επένδυση στην εκπαίδευση, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την εξάλειψη της φτώχειας. Μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι οι επιλογές που έγιναν, εξασφαλίζουν τη συνέχεια και τη συνέπεια στην πολιτική γραμμή του κόμματος, χωρίς εντάσεις και μελοδραματισμούς. Ανοίγει νέο κεφάλαιο ή απλά τσακίζει τη σελίδα;

14923022_1239503076093052_1861575060_o-1

Ο Mariano Rajoy διατείνεται ότι πρωταρχικό του μέλημα είναι ο τομέας της εργασίας και η ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου του ισπανικού λαού. Στοχεύει στο σχηματισμό μιας κυβέρνησης με σαφή κατεύθυνση που να εμπνέει σταθερότητα, πρόθυμη να διαπραγματευτεί. Η μεγάλη πρόκληση:  να πείσει μέσα από συνεχή διάλογο, μένοντας ταυτόχρονα πιστός στις θέσεις του.

Αυτό που κυριαρχεί στις δηλώσεις του Rajoy μέχρι σήμερα είναι η διαβεβαίωση ότι θα διαφυλάξει τα εργασιακά δικαιώματα και δεν θα προβεί σε καμία κίνηση που θα είναι επιζήμια για την οικονομία και τις θέσεις εργασίας στη χώρα. Θα επιβάλει την κατάργηση του νόμου για ενοποίηση των αγορών και αναθεώρηση του άρθρου 135 του Συντάγματος, που σύμφωνα με τον ίδιο είναι οι βασικοί πυλώνες στήριξης της ισπανικής οικονομίας. Πρέπει να φέρει σε πέρας μια ομολογουμένως δύσκολη αποστολή που έχει ως στόχο 20 εκατ. εργαζομένους μέχρι το 2020. Μεταξύ άλλων δεσμεύτηκε πως οι συντάξεις δεν θα μειωθούν ούτε θα “παγώσουν”.

Αυτό που επιθυμεί διακαώς ο ισπανικός λαός είναι μια κυβέρνηση που θα είναι στο δρόμο μαζί με τους πολίτες και θα μάχεται για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους. Μια κυβέρνηση που θα εγκαταλείψει το “χαμηλό προφίλ” και θα βγει μπροστά και θα προβάλλει τις επικοινωνιακές -και όχι μόνο- ικανότητές της. Μένει να δούμε πώς θα κινηθεί η κυβέρνηση μειοψηφίας και κατά πόσο θα λάβει τη στήριξη που θα αναζητήσει από τα υπόλοιπα κόμματα.

Σε ένα κοινοβούλιο ετερογενές και διασπασμένο, οι Podemos έχουν χωριστεί σε υποστηρικτές του Pablo Iglesias και του Íñigo Errejón, ενώ οι Ciudadanos έχουν να επανακάμψουν και να επαναφέρουν τις ψήφους που έχασαν εξαιτίας της συμφωνίας τους με το Λαϊκό Κόμμα και το PSOE.

Η κυβέρνηση Rajoy υπάρχει η δυνατότητα να ανατραπεί με την προϋπόθεση ότι τα υπόλοιπα κόμματα φτάνουν σε συμφωνία, εξασφαλίζουν την απόλυτη πλειοψηφία και προχωρούν στην ανάθεση της προεδρίας σε άλλο πρόσωπο. Σε κάθε περίπτωση, οι όποιες διαφορές εντοπίζονται στο εσωτερικό των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ευνοούν τον Rajoy.

 

 

 

*Ο “Don Tancredo” ή “η τύχη του Don Tancredo” ήταν ένα θέαμα του 20ού αιώνα προερχόμενο από την Ισπανία. Κατά βάση ο ρόλος του “Don Tancredo” ερμηνευόταν από άτομα απελπισμένα για να κερδίσουν εύκολο χρήμα. Αυτό που έκανε το άτομο που υποδυόταν τον “Don Tancredo” ήταν να περιμένει τον ταύρο στην έξοδο, όντας ο ίδιος ανεβασμένος σε ένα βάθρο που βρισκόταν στο μέσο της αρένας ταυρομαχιών. Φορούσε ρούχα εποχής ή ρούχα κωμικά και ήταν εξ ολοκλήρου βαμμένος λευκός. Έμενε ακίνητος για να νομίζει ο ταύρος ότι η λευκή φιγούρα ήταν από μάρμαρο και να μην επιτεθεί.

Advertisements